Университет ішілік жобалар


«Х.ДОСМҰХАМЕДОВ АТЫНДАҒЫ АТЫРАУ МЕМЛЕКЕТТІК УНИВЕРСИТЕТІНІҢ АЙМАҚТЫҢ БІЛІМІН, МӘДЕНИЕТІН ЖӘНЕ ҚОҒАМЫН ДАМЫТУДАҒЫ ҮЛЕСІ»

Жоба жетекшісі – Ахмет Аққали Қабижанұлы

Жұмыстың мақсаты: Қазақстанның батыс өлкесіндегі өзіндік орны бар – Х.Досмұхамедов атындағы Атырау университетінің 70-жылдық тарихын, білім және ғылым саласында және мәдени-әлеуметтік дамуына еркеше еңбек сіңірген тұлғалардың өлкедегі білім беру саласына қосқан еңбектерін тарихи тұрғыдан бағалау.

Зерттеудің жаңалығы: архив деректері негізінде Атырау мемлекеттік мұғалімдер институты 1940 жылы ашылып, 1941 жылы Ұлы Отан соғысының басталуына орай жабылғаны дәлелденді. 1940-41 оқу жылында студенттер қабылдап, олар екі факультетте оқыған. Сондықтан да Х.Досмұхамедов атындағы Атырау университеті бастауын 1940 жылдан алатындығы архив қорларындағы құжаттар арқылы нақтыланып, дәлелденді.

Аяқталған нәтиженің қысқаша мазмұны: Зерттеу 2020 жылдың күнтізбелік жоспарына сәйкес орындалды. Жоба мүшелері Атырау облыстық мемлекеттік архиві, Қазақстан Республикасы Орталық мемлекеттік архиві, Қазақстан Республикасы Президенті архиві және Қазақстан Республикасы Ұлттық кітапханасы қорлары құжаттарымен жұмыс жасады. Жоба мүшелері Х.Досмұхамедов атындағы Атырау университеті бойынша әр құрылымдық бөлімше бойынша, әр оқытушы-профессор, қызметкер бойынша ақпараттық мәліметтер жинады. Ғылыми конференцияларға, семинарларға қатынасып, мақалалар жариялады және бұқаралық ақпарат құралдарына сұхбаттар берілді.

Зерттеу нәтижелері Жоғары аттестациялық комитеттің журналдарына және республикалық, халықаралық конференцияларда жарияланды.

«СОЛТҮСТІК КАСПИЙ МАҢЫ БЭР ТӨБЕШІКТЕРІН АРХЕОЛОГИЯЛЫҚ ЗЕРТТЕУ (ҚЫЗЫЛ ҮЙ, ЖАСҚАЙРАТ ҚҰМ ШАҒЫЛДАРЫ НЕГІЗІНДЕ)»

Жоба жетекшісі – Қайырғалиева Гүлфайруз

Жұмыстың мақсаты – Солтүстік Каспий маңындағы бэр төбешіктерін және оған іргелес орналасқан құмшағылдарды археологиялық бағытта зерттеу болып табылады.

Алынған нәтижелері мен жаңалығы: 2020 жылғы сәуір – желтоқсан аралығында жүргізілген жоба бойынша Солтүстік Каспий маңы территориясындағы бэр төбешіктеріне жүргізілген археологиялық зерттеу еңбектері сарапталады, Солтүстік Каспий маңында орналасқан бэр және құм шағылдарға (Атырау облысы, Исатай ауданы территориясы бойынша) археологиялық барлау-зерттеу жұмыстарын жүргізу нәтижесінде аймақтың тарихи-мәдени келбеті жасалады. Солтүстік Каспий маңы территориясындағы бөр төбешіктеріне археологиялық зерттеу жұмыстарын жүргізу.

Қолдану аясы: Жоба нәтижелерін ғылыми еңбектерді жазуда, оқулықтар мен ЖОО және орта мектептерге арналған арнайы курстарды жазуда, туристік маршруттардың оңтайлы жолдарын қалыптастыруда, тарихи-өлкетану мұражайының экспозициясын және экскурсиясын дайындауда, БАҚ-да танымды тәрбиелі материалдар жасауда пайдалануға болады.


ҚАЗАҚСТАННЫҢ ШӨЛ ЖӘНЕ ШӨЛЕЙТ АЙМАҒЫНДА ҚАРА САЗ БАЛШЫҚ ШЫБЫҒЫНЫҢ ЖОҒАРЫ ЖЕМІС АРПА ӨНІМДІЛІГІНІҢ СЕЛЕКЦИЯЛЫҚ ТҰҚЫМ ШАРУАШЫЛЫҒЫ МЕН ҒЫЛЫМИ-ТЕХНОЛОГИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІН ӘЗІРЛЕУ

Жоба жетекшісі – Мухамбетов Болат

Зерттеудің мақсаты селекция мен тұқым өндірудің ғылыми негіздерін, Қазақстанның шөлейтті және шөлді аймағында қара сазды изендерден жеміс-жемшөп өнімдерін алудың технологиялық шараларын әзірлеу, еңбек өнімділігінің кемінде 3-5 есе өсуін қамтамасыз ету.

Зерттеудің міндеттері: 1. Таңдалған экотиптерден перспективтік сорттарды келесі сипаттамалар бойынша (бұталығы, биіктігі, жапырақтығы, жемшөп массасының өнімділігі, аурулар мен зиянкестерге төзімділігі) таңдауды жүзеге асыру. 2. Перспективтік сорттарға конкурстық сорт сынағын өткізу. 3. Қара сазды изендердің перспективтік сорттарын алдын-ала көбейту үшін тәлімбақтар жасау. 4. Қара сазды изендердің сорттық агротехникасын жасау. 5. Қара сазды изендердің сорттарын механикаландыра өсіруге арналған машиналар кешенін (себу қондырғысы, топырақ өңдейтін ауылшаруашылық құралдары) жетілдіру. 6. Қара сазды изен сорттарын өсіру технологиясының экономикалық тиімділігін талдау.

Зерттеудің жаңашылдығы: әлемде алғаш рет дақылды өнімдер алуға бағытталған селекциялық – тұқым және агротехникалық зерттеулер мүлдем жаңа технологияны қолдану арқылы жүзеге асырылады:

Зерттеу нәтижелері. Жауын-шашын мөлшері аз болған (орташа көпжылдық нормадан 2,7 есе төмен) төтенше 2019-2020 ауылшаруашылық жылында жылы қыста және көктемде (орташа көпжылдық нормадан 10 есе жоғары) құрғақ жел мен шаңды дауылдар (айына орташа есеппен 18-19 күн, 4-5 жылдық нормаға қарсы) әсерінен жел эрозиясы болып, көшеттер тұқымы себілген ойықтар толығымен қалыңдығы 2-3 см шаңмен көміліп, көшеттер топырақтың жоғарғы бетіне шыға алмай және өліп қалды.


ХХ ҒАСЫРДЫҢ 20-40 ЖЖ. АТЫРАУ ОБЛЫСЫНЫҢ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ ӨМІРІ (КӘМПЕСКЕЛЕУ, ҰЖЫМДАСТЫРУ, САЯСИ РЕПРЕССИЯЛАР)»

Жоба жетекшісі –Сапанов Сайпулла Жумабаевич

Зерттеу мақсаты- ХХ ғасырдың 20-40 жылдарындағы Атырау облысының қоғамдық-саяси өмірі, Атырау облысының мысалында Қазақстандағы саяси тәркілеу, ұжымдастыру және саяси қуғын-сүргін.

Зерттеудің жаңалығы: Зерттеудің ғылыми жаңалығы келесі ережелерді қорғау болып табылады:

  • 20-30 жылдардағы Атырау облысының қоғамдық-саяси өмірінің анықтамасынан туындайды. ХХ ғасырдың басы Атырау облысындағы қоғамдық-саяси өмірдің түйінді мәселелерін қазіргі заманғы тәсілдер негізінде кешенді зерттеу әрекетімен ерекшеленді;

  • Қазақстанның 20-30 жылдардағы қоғамдық-саяси өмірі бір мағыналы емес және бір-біріне қарама-қайшы екені көрсетілді. Бір жағынан, әкімшілік-командалық жүйенің күшеюі, екінші жағынан, сталиндік теориялық тәсілдер мен әдістер әлеуметтік бастаманы рәсімдеді, жұмысшылардың пессимизмі мен енжарлығын тудырды;

Түпкілікті нәтиженің қысқаша сипаттамасы: зерттеу нәтижесінде «Атырау облысының қоғамдық – саяси өмірі XX ғасырдың 20-40 жж. (тәркілеу, ұжымдастыру, қуғын-сүргін)» ғылыми монографиясы баспаға тапсырылды, СКОПУС журналдарында 1 мақала, ККСОН ұсынған журналдарда 2 мақала, РИНЦ 1 мақаласы, басқа қазақстандық басылымдар мен БАҚ-та 6 мақала және жарияланымдар жарияланды.


ЭКОЛОГИЯЛЫҚ ҚАУІПСІЗДІКТІ ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУДЕ ТҰРҒЫН ҮЙ-КОММУНАЛДЫҚ ШАРУАШЫЛЫҚТЫ ДАМЫТУДЫҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ ТЕТІГІ (АТЫРАУ ҚАЛАСЫ МЫСАЛЫНДА)

Жоба жетекшісі – Кенжегалиева Зита Жанабаевна

Зерттеу нысандары Атырау қаласының тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық инфрақұрылымы болып табылады.

Жұмыстың мақсаты - Атырау қаласының экологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз етуде тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығын дамытудың тиімді тетігін жетілдіру. Тәжірибеде қолдану үшін ғылыми негізделген ұсыныстар мен әдістемелер ұсына отырып, экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуде Атырау қаласының тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы дамуының қазіргі жағдайына бағалау жүргізу.

Зерттеуде келесі нәтижелерге қол жеткізілді: экологиялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуде тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық инфрақұрылымы сапасының қала халқының өмір сүру деңгейіне әсер ету мәселелеріне зерттеулер жүргізілді, Атырау қаласының тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығының қазіргі жағдайына баға берілді, нәтижелер негізінде ТКШ саласында Атырау қаласының экологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі іс-шаралар әзірленді.

Зерттеу нәтижелерін ТКШ саласындағы басқару органдарының мамандары мен әлеуетті инвесторлар экологиялық қауыпсіздікті қамтамасыз етудегі жобалық шешімдерді қалыптастыру және жүзеге асыру кезінде пайдалана алады.